Các Bài suy Niệm Chúa Nhật XIII TN. A: Đón Chúa – Sống Với Chúa – Gặp Chúa

CHÚA NHẬT XIII THƯỜNG NIÊN – NĂM A

(2 V 4,8-11.14-16a; Rm 6,3-4.8-11; Mt 10,37-42)
Đón Chúa – Sống Với Chúa – Gặp Chúa

Nếu hôm nay Chúa đi ngang qua đời ta, liệu ta có nhận ra Người không? Nhiều khi ta mong gặp Chúa trong những điều lớn lao, nhưng Người lại đến rất gần: qua một người được sai đến, qua một thập giá ta muốn tránh né và qua một người bé mọn chỉ cần nơi ta một chén nước lã. Gặp Chúa, vì thế, không phải là đi tìm những dấu lạ xa xôi, mà là có một trái tim đủ tin để mở ra trước sự hiện diện âm thầm của Người.

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta bước vào ba chuyển động của đời sống đức tin: đón Chúa nơi người được sai đến, sống đời mới trong Đức Kitô và gặp Chúa nơi người bé mọn. Ai biết đón Chúa sẽ được Người biến đổi; và ai để Chúa biến đổi, sẽ nhận ra Người đang hiện diện rất gần trong từng con người, từng thập giá và từng nghĩa cử yêu thương hằng ngày.

1. Đón Chúa nơi người được sai đến

Bài đọc thứ nhất kể lại câu chuyện rất đẹp về lòng quảng đại và đức tin của người phụ nữ miền Sunam. Mỗi lần ngôn sứ Êlisê đi ngang qua vùng đất này, bà đều mời ông vào dùng bữa. Không dừng lại ở một nghĩa cử hiếu khách thông thường, bà còn thuyết phục chồng chuẩn bị cho vị ngôn sứ một căn phòng riêng trên lầu với giường, bàn, ghế và đèn, để ông có thể nghỉ ngơi mỗi khi ghé qua. Điều đáng chú ý là người phụ nữ này không nhìn Êlisê như một vị khách bình thường. Bà nói với chồng: “Tôi biết rằng người thường trọ nhà mình là một vị thánh của Thiên Chúa” (2 V 4,9). Chính cái nhìn đức tin ấy đã làm cho việc đón tiếp của bà mang một ý nghĩa đặc biệt.

Trong Kinh Thánh, Thiên Chúa thường thực hiện chương trình cứu độ qua những con người cụ thể. Người gọi Abraham, sai Môsê, tuyển chọn các ngôn sứ và cuối cùng sai chính Con Một của Người đến thế gian. Đón nhận những người được Thiên Chúa sai đến không chỉ là đón nhận một con người, nhưng còn là đón nhận sứ điệp và sự hiện diện của Thiên Chúa. Vì thế, phần thưởng mà người phụ nữ Sunam nhận được không phải chỉ là kết quả của một hành động tốt đẹp, nhưng là hoa trái của một đức tin sống động. Bà mở cửa nhà mình bởi vì trước hết bà đã mở cửa tâm hồn mình cho Thiên Chúa. Và chính vì lòng tin tưởng và quảng đại ấy, Thiên Chúa đã chúc phúc cho bà bằng món quà lớn lao nhất mà bà tưởng như không còn dám hy vọng: một người con nối dõi.

Tin Mừng hôm nay tiếp tục triển khai chân lý ấy khi Đức Giêsu khẳng định: “Ai đón tiếp anh em là đón tiếp Thầy; ai đón tiếp Thầy là đón tiếp Đấng đã sai Thầy” (Mt 10,40). Qua lời này, Đức Giêsu cho thấy Người gắn bó mật thiết với các môn đệ của mình. Người tiếp tục hiện diện và hoạt động nơi những người được Người sai đi. Vì thế, cách chúng ta đối xử với họ cũng chính là cách chúng ta đối xử với Chúa.

Trong đời sống Hội Thánh hôm nay, Thiên Chúa vẫn tiếp tục đến với chúng ta qua các vị mục tử, các nhà truyền giáo, những người sống đời thánh hiến, những giáo lý viên, những người đang âm thầm phục vụ Tin Mừng. Dĩ nhiên, họ vẫn là những con người mang nhiều giới hạn và bất toàn. Nhưng vượt lên trên những giới hạn ấy là sứ vụ mà Thiên Chúa đã trao phó cho họ. Đón tiếp người của Thiên Chúa không chỉ là tiếp đón bằng lời nói hay cử chỉ bên ngoài, nhưng còn là biết lắng nghe Lời Chúa, cộng tác với công việc của Hội Thánh và mở lòng đón nhận những lời nhắc nhở, hướng dẫn mà Thiên Chúa gửi đến cho chúng ta qua các vị ấy.

2. Sống đời mới trong Đức Kitô

Để thực sự sống với Chúa, người môn đệ không chỉ dừng lại ở việc đón nhận Người, nhưng còn phải đặt Người ở vị trí trung tâm và ưu tiên tuyệt đối trong đời sống. Đức Giêsu dạy rằng chỉ khi yêu Chúa trên hết mọi sự, con người mới có thể yêu gia đình và tha nhân cách đúng đắn. Chính tình yêu ấy mở ra một tương quan sống động, trong đó người tín hữu không chỉ tin vào Chúa, nhưng còn sống với Chúa mỗi ngày.

Bài đọc thứ hai, trích thư gửi tín hữu Rôma, giúp chúng ta hiểu rõ hơn chiều kích nội tâm của đời sống ấy. Sống với Chúa là một sự hiệp thông sâu xa với chính Đức Kitô, Đấng trở thành nguyên lý sống của người Kitô hữu. Trong đoạn thư này, thánh Phaolô trình bày Bí tích Rửa tội như nền tảng của đời sống mới trong Đức Kitô. Nhờ phép rửa, người tín hữu được tham dự cách thực sự vào mầu nhiệm Vượt Qua của Người, nghĩa là được kết hợp với cái chết và sự phục sinh của Đức Kitô: “Chúng ta đã cùng được mai táng với Người nhờ phép rửa trong sự chết của Người, để như Đức Kitô đã được Chúa Cha làm cho sống lại từ cõi chết thế nào, thì chúng ta cũng được sống đời sống mới như vậy” (Rm 6,4).

Như thế, sống với Chúa không chỉ là một lựa chọn bên ngoài, nhưng là một biến đổi sâu xa nơi chính con người. Con người cũ, vốn bị chi phối bởi tội lỗi và sự chết, được chôn vùi; và một con người mới được sinh ra trong Đức Kitô, được thông phần vào chính sự sống thần linh của Người. Đây chính là nền tảng của đời sống “sống với Chúa”, một sự hiệp thông nội tại và liên lỉ, trong đó Đức Kitô hiện diện và hoạt động trong tâm hồn người tín hữu. Vì thế, sống đời Kitô hữu chính là sống trong Đức Kitô và để Đức Kitô sống trong mình, để rồi lời của thánh Phaolô trở nên xác tín sống động nơi mỗi người: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20).

Tuy nhiên, sống với Chúa đòi hỏi sự cộng tác tự do và liên lỉ của con người. Đây là hành trình suốt đời, trong đó người tín hữu không ngừng từ bỏ con người cũ để mặc lấy con người mới theo Đức Kitô. Vì thế, lời mời gọi “Ai không vác thập giá mình mà theo Thầy thì không xứng với Thầy” (Mt 10,38) trở thành điều thiết yếu. Thập giá không chỉ là đau khổ, nhưng là dấu chỉ của tình yêu tự hiến và sự vâng phục. Sống với Chúa không phải là tìm sự dễ dãi, nhưng là sống trong hiệp thông đòi hỏi từ bỏ và trung tín. Chính những hy sinh hằng ngày giúp người tín hữu được thanh luyện và nên giống Đức Kitô. Vì thế, nghịch lý Tin Mừng trở nên rõ ràng: “Ai liều mất mạng sống mình vì Thầy thì sẽ tìm thấy được” (Mt 10,39).

Trong một thế giới đề cao chủ nghĩa cá nhân và khuynh hướng hưởng thụ, lời mời gọi sống với Chúa vừa là một thách đố, vừa là một lời giải đáp cho khát vọng sâu xa của con người. Chỉ khi để Đức Kitô hiện diện và hoạt động trong đời sống, con người mới tìm thấy ý nghĩa trọn vẹn của hiện hữu mình.

Như vậy, sống với Chúa không chỉ là mở cửa tâm hồn cho Người, nhưng còn là để Người trở thành trung tâm của đời sống.

3. Gặp Chúa nơi người bé mọn

Nếu biết đón nhận Chúa trong đời sống mình, người tín hữu sẽ dần nhận ra sự hiện diện của Người nơi những người chung quanh.

Đó chính là điểm nhấn cuối cùng của Tin Mừng hôm nay. Đức Giêsu không chỉ đồng hóa mình với các tông đồ hay những người được sai đi, nhưng còn hiện diện nơi những người bé nhỏ nhất. Người khẳng định: “Ai cho một trong những kẻ bé mọn này uống dù chỉ một chén nước lã thôi, vì người đó là môn đệ của Thầy, thì Thầy bảo thật anh em, người ấy sẽ không mất phần thưởng đâu” (Mt 10,42). Một chén nước lã là món quà rất nhỏ bé. Nhưng điều Chúa quan tâm không phải là giá trị vật chất của món quà, mà là tình yêu được đặt vào trong hành động ấy.

Qua lời dạy này, Đức Giêsu muốn khẳng định rằng không có cử chỉ yêu thương nào là vô nghĩa trước mặt Thiên Chúa. Một lời an ủi, một sự cảm thông, một hành động giúp đỡ, một sự tha thứ chân thành hay một hy sinh âm thầm đều có giá trị vĩnh cửu nếu được thực hiện vì lòng yêu mến Chúa. Thánh Gioan Kim Khẩu cũng từng nói: “Nếu bạn không tìm thấy Đức Kitô nơi người nghèo ngoài đường, bạn cũng sẽ không gặp được Người trong chén thánh nơi bàn thờ.” Lời dạy ấy giúp chúng ta nhận ra rằng việc thờ phượng Thiên Chúa không thể tách rời khỏi đời sống bác ái. Tình yêu dành cho Chúa chỉ trở nên chân thật khi được thể hiện cụ thể qua tình yêu đối với những người chung quanh.

Ngày nay, có rất nhiều người đang cần được đón nhận. Có những người nghèo đang cần sự trợ giúp. Có những người đau yếu cần được chăm sóc. Có những người cô đơn cần được lắng nghe. Có những người thất vọng cần được nâng đỡ. Có những người lầm lỗi đang cần một cơ hội để bắt đầu lại. Mỗi lần chúng ta mở lòng với họ, chúng ta không chỉ giúp đỡ một con người, nhưng còn gặp gỡ chính Đức Kitô.

Đồng thời, chính chúng ta cũng được biến đổi. Một trái tim ích kỷ trở nên quảng đại hơn. Một tâm hồn lạnh lùng trở nên biết cảm thông hơn. Một con người khép kín trở nên cởi mở hơn. Tình yêu dành cho tha nhân trở thành con đường giúp chúng ta lớn lên trong đức tin và nên giống Chúa hơn mỗi ngày.

Như thế, hành trình đón nhận Chúa không dừng lại nơi nhà thờ hay trong giờ cầu nguyện, nhưng tiếp tục trong mọi tương quan của đời sống hằng ngày.

Kết luận

Lời Chúa hôm nay như đặt trước chúng ta một cánh cửa. Cánh cửa ấy không phải ở đâu xa, nhưng chính là tâm hồn mỗi người. Chúa không ép buộc, Người chỉ đứng đó và gõ nhẹ. Vấn đề không phải là Chúa có đến hay không, nhưng là chúng ta có dám mở cửa hay không.

Người phụ nữ Sunam đã mở cửa nhà mình và nhận ra vị ngôn sứ của Thiên Chúa. Thánh Phaolô mời gọi chúng ta mở cửa đời mình để Đức Kitô bước vào và biến đổi từ bên trong. Đức Giêsu lại nhắc rằng mỗi lần chúng ta mở lòng với một người bé nhỏ là chúng ta đang mở cửa cho chính Người.

Có những cánh cửa rất dễ mở, nhưng cũng có những cánh cửa rất khó: cánh cửa của sự ích kỷ, của những ràng buộc, của nỗi sợ mất mát, của những vết thương chưa được chữa lành. Nhưng chính khi dám mở những cánh cửa ấy, chúng ta mới thực sự gặp được Chúa và để Người bước vào cuộc đời mình.

Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta can đảm mở cửa tâm hồn, để Người bước vào, ở lại và biến đổi chúng ta. Và khi cánh cửa lòng mình đã mở ra, chúng ta cũng biết mở ra với anh chị em chung quanh, nhất là những người bé nhỏ, nghèo khổ và bị bỏ quên. Nhờ đó, cuộc đời chúng ta trở thành một ngôi nhà luôn rộng mở, nơi Thiên Chúa hiện diện và tình yêu của Người được lan tỏa giữa thế giới hôm nay. Amen.

Lm. Anthony Trung Thành